بررسی شیوع همسرآزاری در بین زنان متاهل حدود سنی 35-30 ساله شهرستان ابهر

هدف از تحقیق حاضر بررسی شیوع همسر آزاری در بین زنان متاهل حدود سنی 3530 ساله شهرستان ابهر است که فرضیه های عنوان شده عبارت است بین پایگاه اقتصادی خانواده و همسر آزاری شوهر رابطه وجود دارد2) بین نبود فرزند و همسر آزاری رابطه وجود دارد 3) بین ویژگیهای شخصیتی شوهر و همسر آزاری رابطه وجود دارد که جامعه آماری عنوان شده در این تحقیق عبارت است زنان متاه

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	55 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	71

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

چکیده :

هدف از تحقیق حاضر بررسی شیوع همسر آزاری در بین زنان متاهل حدود سنی 35-30 ساله شهرستان ابهر است که فرضیه های عنوان شده عبارت است بین پایگاه اقتصادی خانواده و همسر آزاری شوهر رابطه وجود دارد2) بین نبود فرزند و همسر آزاری رابطه وجود دارد . 3) بین ویژگیهای شخصیتی شوهر و همسر آزاری رابطه وجود دارد که جامعه آماری عنوان شده در این تحقیق عبارت است زنان متاهل حدود سنی 35-30 ساله که در یک ماه گذشته در حدود 450 نفر به مراکز مشاوره و شورای حل اختلاف مراجعه کرده که 45 نفر به عنوان نمونه انتخاب شده و آزمون مربوط به همسر آزاری و علل شیوع آن دارای 30 سوال دورسه مبحث مربوط به مسائل اقتصادی به مسائل فرزند و تربیت آنها و مسائل شخصیتی است که دارای دو گزینه بله و خیر است و جواب به سوالات بله به عنوان نمره خام به حساب آمده که جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش آماری استفاده گردیده و نتایج بدست آمده حاکی از آن است که فرضیه ها تایید شده بین منابع اقتصادی و نبود فرزند و ویژگیهای شخصیتی و شیوع همسر آزاری رابطه وجود دارد و سطح معنی داری آن برابر است .

فصل اول

کلیات تحقیق

مقدمه

وقتی روابط اشخاصی که دارای گذشته و آینده مشترک اند مورد مشاهده قرار می گیرد ، آشکار می شود که آنها در رفتار خود نسبت بهم از شیوه های سازمان یافته ای تبعیت می کنند اگر چیزی را بتوان به انسان و سایر حیوانات تعمیم داد ، این است که تمام« مخلوقات مستعد یادگیری » مجبور به سازمان دهی اند .

سازمان یافته بودن یعنی تبعیت از شیوه های الگو یافته و تکراری رفتار و قرار گرفتن در یک سلسله مراتب . موجوداتی که خود را سازمان می دهند در واقع پایگاه یا قدرت ، یا مراتبی تشکیل می دهند که در آن هر موجودی در سلسه مراتب جایی دارد ، بطوری که یکی فوق او و دیگری بدون او قرار میگیرد . گر چه گروهها بعلت نقش های گوناگون ، بیش از یک سلسه مراتب دارند ، مع هذا وجود مطلق سلسه مراتب اجتناب ناپذیر است ، زیرا سازمان ماهیتاً سلسه مراتبی است . ما ممکن است آرزوی جامعه ای داشته باشیم که در آن تمام مخلوقات ، پایگاه و تقدم و نابرابری وجود دارد . در بسیاری از جواع حتی طرز صحبت با مافوق و مادون یکسان نیست، شخصیت یک فرد از محیط روزمره خانوادگی و دل مشغولیهای برون سازمانی وی جداشدنی نیست . در هر نوع بررسی درباره تنیدگی فردی ، نمی توان مسایل خانوادگی ، مشکلات مالی ، تعارض بین باورهای شخصی و شیوه سازمان موسسه، تعارض بین خواسته های موسسه و خواسته های خانواده را نادیده گرفت . در حال حاضر ، هنوز هیچ تحقیق جامعی با در نظر گرفتن مجموعه تنشهایی که رویاروی فرد قرار دارند ، انجام نشده است . پژوهشهایی که از دهه 1970 در کشورهای انگلیس زبان انجام گرفت به وجود رفتار مشابهی در اکثر همسران کارمندان طبقه متوسط اشاره می کرد و به باور این زمان در لزوم ایفای نقش « حامی » شوهر انشان تاکید می نمود . بررسیهای دیگری که درباره همسران مدیران موسسات انجام شده اند ، بر وجود یک « قرار داد پنهانی » بین زن و مرد ، که هرگز آشکارا بیان نمی شود تاکید کرده اند ؛ قرار ددادی که بر اساس آن ، زن پذیرفته است تا نقش « سنگ بنای خانوادگی » را به گونه ای ایفا کند که فرد بتواند آزادانه با همه الزامهای حرفه ای و سازمانی خود مقابله نماید . بدین ترتیب ، موسسات از چنین تقسیم وظایفی که زنان می پذیرند یا تحمل می کنند ، سود می جوید .

بیان مساله

نه تنها فرد نسبت به استرس به صورت واحدی وحدت یافته عمل می کند بلکه واکنش وی به نحوی است که حداقل انرژی و ذخیره خود را به کار می اندازد . میلر در 1965 اظهار می دارد که موجودات زنده خواه از لحاظ تکامل در رده بالا باشند خواه پایین تمایل دارند که ابتدا دفاعهایی را به کار گیرند که برای آن کمترین بها را بپردازند اگر موثر واقع نشد منابع اضافی و گرانبهاتر وارد عمل می شوند . در سطح فیزیولوژی اگر بتدریج اسید به بدن یک سگ تزریق شود ابتدا تنفس به عنوان اولین مکانیزم دفاعی تشدید می گردد . اگر این تشدید تنفس موثرواقع نشد مکانیزمهای حفاظتی موثرتری مانند تغییرات زیستی – شیمیایی خون وارد عمل می گردد در سطح اجتماعی یک کشور در جنگ با کشور دیگر ابتدا نیروی کمی اعزام می دارد اگر موثر نبود بر نیروی خود می افزاید تا جایی که برای دفع دشمن ممکن است به بسیج عمومی مبادرت ورزد . البته در زندگی زناشویی هر زمان که مقدار زیادی انرژی غریزی در شخص متراکم شود و از انتشار آن جلوگیری به عمل آید تمدن به درد سر می افتد و شرایط بسیار انفجار آمیزی ایجاد می شود این بدان معناست که زوجین زیر ظاهر خود در حال غلیان هستند .

اهداف تحقیق

هدف از تحقیق حاضر بررسی شیوع گستره همسر آزاری است و اینکه چه مواردی باعث شیوع همسر آزاری در زندگی زناشویی می شود و چه مواردی باعث می شود که تحمل زندگی زناشویی کم و کمتر می شود به طوری که باعث آزار و اذیت در بین زوجین و گاهی این اذیت ها به قدری بد و وخیم است که صدمات جدی را به اطرافین می رساند که هدف از تحقیق حاضر این است که این موارد شناخته و باعث کاهش آنها شویم .

اهمیت و ضرورت تحقیق

درجه رشد عاطفی و فکری فقط بستگی به سن ندارد چون افرادی پیدا می شوند که در سنین 25 سالگی از نظر رشد عاطفی ، فکری ، اجتماعی کاملاً رسیده و بالغ هستند و برعکس اشخاصی وجود دارند که در سنسن خیلی بالاتر هنوز به رشد عاطفی اجتماعی نرسیده اند . از آنجایی که رشد عاطفی فکری با رشد هوشی رابطه مستقیم دارد و لذا اختلاف زیاد بین هوش و معلومات زن و مرد ممکن است سبب بروز اختلافات زناشویی بشود . تحقیقات نشان می دهد که مردان بیشتر مایلند یا زنانی که کم هوشتر از خودشان و همچنین از نظر تحصیل مدارک کمتری دارند ازدواج کنند . اغلب زنانی که خیلی باهوش و تحصیلات بالاتری دارند مجرد می مانند .

فرضیه های تحقیق

1-بین پایگاه اقتصادی خانواده و همسر آزاری شوهر رابطه وجود دارد .

2-بین نبود فرزند و همسر آزاری رابطه وجود دارد .

3-بین ویژگیهای شخصیتی شوهر و همسر آزاری رابطه وجود دارد .

متغیرهای تحقیق

پایگاه اقتصادی

ویژگی شخصیتی همسر متغیر مستقل

نبود فرزند

همسر آزاری متغیر وابسته

تعاریف عملیاتی واژه ها و مفاهیم کلیدی

کمبود منابع اقتصادی عبارتند از کم بودن دستمزد و یا عدم کار در زندگی زناشویی در بین مردان و عدم برآورده ساختن احتیاجات اعضای خانواده که همه می تواند جزء کمبود منابع اقتصادی باشد و بالاخره عبارتند از نمره ای که آزمودنی از آزمون مربوط به شیوع همسر آزاری بدست آورده است و عدم تفاهم زوجین عبارتند از عدم تفاهم در بین عملکردها و سازگاری و هماهنگ شدن زوجین در بسیاری از امور منزل و بیرون و اینکه هر کدام ساز مربوط به خود را می نوازد و حرف یکی از گلوی آن یکی پایین نمی رود و بالاخره عبارتند از نمره ای است که آزمودنی از آزمون شیوع همسر آزاری بدست آورده اند همسر آزاری عبارتند از آزار و اذیت زوجین به صورت خشونتهای جسمی ، و روحی که گاه این خشونتهای جسمی ضرب و شتم خود را نشان داده است و این موارد باعث روانه کردن زوجین به مراکز درمانی است و گاهی هم این اذیت ها به صورت روحی و روانی است که خود را به صورت مشکلات جسمانی نشان داده است .
فصل دوم

پیشینه و ادبیات تحقیق

سبکهای زندگی : سوال چند انتخابی

زن و شوهر ها داستانها دارند . برخی تا آخر عمر با هم زندگی می کنند ، برخی چند ماه یا چند سال بیشتر با هم نمی مانند و کارشان به طلاق می کشد . گروهی طلاق نمی گیرند اما جدا از هم زندگی می کنند . گروهی صاحب بچه نمی شوند و در به در دنبال بچه می گردن. تعدادی بیوه می شوند و تا آخر عمربه ازدواج مجدد تن نمی دهند . . البته کسانی هم هستند که اصلاً ازدواج نمی کنند . خلاصه این که سبکهای زندگی بسیار متفاوت دیده می شود . فصل حاضر به ما امکان می دهد که با انواع مختلف سبکهای زندگی آشنا شویم و به سوالات زیر پاسخ دهیم .

• چرا و چگونه انسانها تصمیم می گیرند ازدواج کننند یا مجرد بمانند ؟
• مراحل زندگی خانواده هسته ای کدامهاست ؟
• پیامدهای ازدواج ناموفق یا متلاشی شدن خانواده کدامهاست ؟
• خانواده ها ، در خارج از چارچوب خانواده هسته ای چگونه زندگی می کنند ؟ (منصور -1380)

دو نفری زندگی کردن یا تنها زندگی کردن ؟

در طول چهل سال گذشته ، در کشورهای اروپایی و مخصوصاً آمریکای شمالی ، پدیده جدیدی حکمرفا شده است : انواع مختلف شیوه های زندگی وجود دارد . هر کس ، برای ارضای نیازهای زیستی ، اجتماعی و عاطفی خود ، چارچوبی خاص انتخاب می کند . این شیوه های مختلف ، مفهوم خانواده را به عنوان یک نهاد عاطفی خود زیر سوال برده است . زیر سوال بردن ازرشهای سنتی به تدریج سبکهای مختلف زندگی را به همراه می آورد ، بطوری که بعد از این راههای مختلف بر روی افراد ، چه از نظر شغلی و چه از نظر تشکیل خانواده ، باز می شود . سابق بر این ، اگر شخصی تصمیم می گرفت تنها بماند یا بچه دار نشود ، غیر عادی به حساب می آمد ، اما امروزه این طور نیست . هر کس می تواند شیوه زندگی خود را انتخاب کند. هنجارهای اجتماعی مثل سابق نمی توانند بر او فشار بیاورند .

برای درک بهتر فرآیندی که احتمالا انتخاب سبک زندگی را تعیین می کند ، میتوانیم به نظریه رشد روانی – اجتماعی اریکسون مراجعه کنیم . به عقیده او ، در آغاز بزرگسالی ، رشد روانی – اجتماعی در جهت حل بحران یا انزوا هدایت می شود . در این مرحله ، فرد توانایی ایجاد روابط صمیمی و پایدار را که بر وابستگی آزاد ، تعهد عمیق ، اعتماد ، محبت و حمایت استوار است ، به دست می آورد . رابطه صمیمیت مستلزم همدلی و استعداد تعامل اجتماعی است . به عقیده اریکسون ، برخی بزرگسالان در اوایل بزرگسالی توانایی وارد شدن به رابطه صمیمی را ندارند و در نتیجه در خود فرو می روند و منزوی می شوند .

بعدها ، وقتی بزرگسال به سن پختگی می رسد با بحران تازه ای روبرو می شود که قطب مثبت آن باروری است . به عقیده اریکسون ، در این مرحله شخص به تدریج حوزه تعهدات شخصی را گسترش می دهد ، از مسئولیتهای خود در مقابل خانواده کاملاً آگاهی می یابد ، به نسل بعدی و تربیت آن می اندیشد و در نتیجه شناختهای خود را جهت می دهد . این مرحله می تواند در تعهد نسبت به دیگران ، به منظور انتقال قسمتی شناختهای خود به آنها و راهنمایی آنها تحقق یابد . با این همه برخی بزرگسالان به سختی با این نقش همانند سازی می کنند و به خود محدود می شوند : چیزی که اریکسون آن را رکود می نامد . (منصور-1380)

زندگی مشترک : جنبه ها ی مثبت و منفی

اکثر بزرگسالان آرزو دارند ازدواج کنند و خانواده تشکیل دهند . روشن است که زندگی مشترک معایب و محاسنی دارد ، اما وقتی دو نفر تصمیم می گیرند با هم زندگی دایم داشته باشند ، آن را با تمام معایب و محاسنی که دارد می پذیرند . ( موسوی -1377)

جنبه های مثبت زندگی مشترک : صمیمیت و مشارکت

اگر درست باشد که زن و شوهرها لحظه های خوب و بد دارند ، این هم درست است که به مرور زمان بین آنها دو رابطه عاطفی و وابستگی متقابل برقرار می شود . بدیهی است که کیفیت ازدواج به اندازه تعداد ازدواجها تغییر می کند . برخی ازداجها موفقتر از برخی دیگر می شود . ژانت و لوثر (Jeanette & Lauer) ، دو جامعه شناس ، در جریان یک تحقق زمینه یابی ، برخی عوامل ازدواجهای موفق را استخراج کردهاند: اولین عامل ، نگرش مثبت نسبت به یکدیگر است . عامل بعدی ، احساس تعهد در مقابل ازدواج و مقدس شمردن آن است .

رابطه زن و شوهر ، مخصوصاً رابطه ای صمیمی است . صمیمیت ، همانطور که قبلاً دیدیم ، مستلزم دلبستگی ، حمایت ، محبت و مشارکت است . ویژگی رابطه صمیمی عبارت از تقابلی است که از پختگی نشات می گیرد و خوشحالی و رفاقت از امتیازهای آن است .

تعداد زیادی از زن و شوهرهای مسن معتقدند که زندگی زناشویی در طول سالهای آخر بیش از هر زمان دیگر ( البته به استثنای سالهای اول ) رضایت بخش است . به نظر می رسد که در سن پختگی ، زن و شوهر بهتر می توانند یکدیگر را دوست بدارند . به نظر می رسد که در سن پختگی ، زن و شوهر بهتر می توانند یکدیگر را دوست بدارند ، به یکدیگر احترام بگذارند و بهتر از همیشه از علایق همدیگر را در نظر بگیرند .

به نظر می رسد که بهبود روابط زن و شوهر در سنین بالا به عوامل زیادی وابسته است . از یک طرف فرزندان معمولاً خانه را ترک می کنند . ترک خانه پدری به وسیله فرزندان سنگینی کار و تنش والدین را کاهش می دهد . در واقع حضور بچه ها موجب می شود که ارتباط زن و شوهر و زمانی را که آن دو به فعالیتهای مورد علاقه یکدیگر اختصاص می دهند کم شود . کودکان معمولاً ریشه اصلی تعارضهای خانوادگی هستند و تعارضهای موجود را تشدید می کنند . از طرف دیگر در این مرحله از روابط ، زن و شوهر توانسته اند به مرور زمان تعداد زیادی از مسائل خود را حل کنند و موضوعهای تنش زا را از بین ببرند . کسانی که به سن پختگی رسیده اند ، در نقشهای مختلفی که اتخاذ کرده اند معمولاً تمایل دارند دو جنسیتی روان باشند تا بزرگسالان جوان .

در واقع حضور بچه ها موجب می شود که ارتباط زن و شوهر و زمانی را که آن دو به فعالیتهای مورد علاقه یکدیگر اختصاص می دهندکم شود . کودکان معمولاض ریشنه اصلی تعارضهای خانوادگی هستند و تعارضهای موجود را تشدید می کنند . از طرف دیگر ، در این مرحله از روابط ، زن و شوهر توانسته اند به مرور زمان ، تعداد زیادی از مسائل خود را حل کنند و موضوعهای تنش زا را از بین ببرند .بنابراین ، کسانی که به سن پختگی رسیده اند ، در نقشهای مختلفی که اتخاذ می کنند ، معمولاً تمایل دارند دو جنسیتی روان باشند تا بزرگسالان جوان.

مطالعات انجام شده ، واقعیتی جالب را نشان می دهد : متاهلها از نظر سلامتی ، بهتر از مجردها هستند و میزان مرگ و میر آنها ( با در نظر گرفتن سن، سلامتی پیشین ، مصرف سیگاز ، ورزش و چاقی ) کمتر از میزان مرگ و میر مجردها یا کسانی است که جدا از یکدیگر زندگی می کنند ، تحقیقات نشان می دهد که از نظر امتیازهای روانی و جسمی ، سهم مردان خیلی بیش از سهم زنان است .

در مجموع کسی که با همسر خود زندگی می کند نسبت به کسی که تنها به سر می برد ، اختلالهای روانی و جسنمی کمتری نشان می دهد ، زیرا حضور دایمی کسی که به او نزدیک است ، او را دوست دارد ، از نظر عاطفی او را تامین می کند و در دوره های دشوار زندگی از او پشتیبانی می کنند ، نسبت به زنان و مردانی که تنها به سر می برند ، معمولاً بیشتر خوشحالند و کمتر استرس دارند . بی دلیل نیست که گفته اند : « زن بلاست ، هیچ خانه ای بی بلا نباشد . »

گروهی که از سلامت روانی بهتری برخوردار است و اعلام می کند که خوشحالی بیشتری دارد . گروه مردان متاهل است . گروهی که کمتر احساس سلامتی می کند و کمتر خوشحال است . گروه مردان تنهاست . گروه زنان شوهر دار و گروه زنان تنها در میان دو گروه قرار دارند . ( موسوی – 1377 )

شیوع همسرآزاری در بین زنان متاهلهمسرآزاریپایگاه اقتصادی

مقایسه سلامت روانی خانواده در بین افراد دارای شغل های دولتی و آزاد مردان حدود سنی 35 ساله شهرستان ابهر

که جامعه مورد مطالعه عبارتند از شاغلین دارای شغل آزاد و شاغلین دارای شغل دولتی که 100 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیده و آزمون سلامت عمومی و روانی گلونبرگ که دارای 28 سوال است بر روی آنها اجرا گردیده و بعد از به دست آوردن نمرات خام و با روش آماری t متغیر مستقل نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین سلامت روانی کارکنان دارای شغل آزاد و کارکنان

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	145 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	116

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست

عنوان صفحه

چکیده 1

فصل اول:کلیات تحقیق 2

مقدمه 3

بیان مساله 4

اهداف تحقیق 5

تعاریف عملیاتی و نظری و اثرها و مفاهیم 6

فرضیه تحقیق 6

فصل دوم:ادبیات و پیشینه ی تحقیق 7

تعریف 8

تاریخچه 12

مختصری درباره تاریخچه بهداشت روانی در ایران 21

اهمیت دامنه حدود و زیانبخشی بیمارایهای روانی در جامعه 27

علل افزایش و شیوع بیماریهای روانی 30

تفاوتهای فردی در کار 38

جنبه های تفاوتهای فردی 38

تفاوتهای فردی در عملکرد شغلی 39

روشهای سنجش تفاوتهای فردی 40

شیوه های سنتی انتخاب کارکنان 41

کاربرد روانشناسی و روشهای علمی در گزینش 42

فرضیه های مربوط به فرد و شغل 43

آزمونهای استخدامی 44

مراحل برنامه آزمونهای استخدام داوطلبان شغل 45

موارد بررسی در تجزیه و تحلیل شغل 46

فهرست

عنوان صفحه

ایجاد فرضیه 47

تعیین معیارها 48

اجرای آزمون 49

بررسی نتایج آزمون و تصمیم گیری 50

فصل سوم:جامعه مورد مطالعه 52

حجم نمونه 53

معرفی آزمون گلدنبرگ 54

روش تحقیق 55

فصل چهارم:یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 56

مقدمه فصل چهارم 57

جدول 1-4 نمرات خام آزمودنیها دردو گروه شاغلین و مشاغل آزاد 57

یافته ها وتجزیه و تحلیل آنها 60

جدول 2-4 مقایسه سلامت روانی خانواده در بین شاغلین 61

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری 62

بحث و نتیجه گیری 63

پیشنهادات 64

محدودیت ها 65

پرسشنامه سلامت عمومی گلدنبرگ 66

منابع و ماخذ 71

چکیده :

هدف از تحقیق حاضر مقایسه سلامت روانی و عمومی در بین شاغلین مرد دارای شغل آزاد و دارای شغل دولتی حدود سنی 35 ساله شهرستان ابهر که فرضیه عنوان شده به این شکل است .

فرضیه :

بین شاغلین دارای شغل آزاد و شاغلین دارای شغل دولتی از لحاظ سلامت روانی تفاوت معنی داری وجود دارد .

که جامعه مورد مطالعه عبارتند از شاغلین دارای شغل آزاد و شاغلین دارای شغل دولتی که 100 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردیده و آزمون سلامت عمومی و روانی گلونبرگ که دارای 28 سوال است بر روی آنها اجرا گردیده و بعد از به دست آوردن نمرات خام و با روش آماری t متغیر مستقل نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین سلامت روانی کارکنان دارای شغل آزاد و کارکنان دارای شغل دولتی تفاوت معنی داری وجود دارد و سطح معنی داری آن برابر 5% می باشد .

فصل اول :

کلیات تحقیق

مقدمه

در طول قرن بیستم بیش از تمام تاریخ دستخوش دگرگونی از نظر شیوه های زندگی، روابط اجتماعی و مسائل بهداشتی و پزشکی شده است تلاش شتابزده برای صنعتی شدن و گسترش سریع شهرنشینی و زندگی ماشینی که لازمه آن قبول شیوه های نوین برای زندگی است اثر معکوس بر سلامت انسان گذاشته و مسائل بهداشتی تازه ای را به بار آورده است .

اوضاع اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی نابه سامان جهان و بار مشکلات اجتماعی و محیطی و روانی واکنش های بیمارگونه بسیاری از افراد و جوامع به وجود آورده است .

که خود سبب وخیم تر شدن اوضاع و نا مساعد شدن شرایط محیط زیست شده است گذشته نشان داده است که بسیاری از بیماریهای شایع غیر واگیر و بیماریهای روانی در کشورهای پیشرفته و در حال توسعه زائیده عواملی هستند که خود انسان آنها را خلق و گرفتار آن شده است بنابراین چنین عواملی قابل پیشگیری هستند و پیشگیری از بیمارها ، و رعایت بهداشت روانی باید از روز تولد شروع شود تا از پیدایش ناتوانیها ی جسمانی و روانی که سد راه انسان برای رسیدن به یک زندگی سالم و موفق است جلوگیری کند سلامت روانی یک زمینه تخصصی در محدوده روان پزشکی است و هدف آن ایجاد سلامت روانی بوسیله پیشگیری از ابتلاء به بیماریهای روانی کنترل عوامل موثر در بروز بیمارهای روانی ، تشخیص زود رس بیماریهای روانی ، پیشگیری از عوارض ناشی از برگشت بیماریها ی روانی و ایجاد محیط سالم برای بر قراری روابط صحیح انسانی است (میلانی فر 1378 ص 6 ).

مفهوم کار وشغل در رشته های مختلفی تعاریف متفاوتی دارد که علوم جامعه شناسی و جمعیت شناسی و ... هر کدام تعاریف گوناگون از کار دارد گر چه توجه به رفتار انسان در ارتباط با کار با محیط فعالیت او سابقه ای بسیار طولانی دارد اما این بخش از دانش شهری تنها از آغاز قرن حاضر به شکل علمی ظهور کرده که بتواند با این مقوله روان شناسی کار و رعایت امور آن به سلامت روانی و عمومی خانواده بیشتر کمک کند که پایه گذاری سلامت روانی در کار و رعایت اصول روانی در کار و روان شناسی صنعتی به نامهای والتر دیل اسکات – و هوگو مونستر برگ بودند که با نوشتن مقالاتی در باره اثر سلامت روانی در تبلیغات و اهمیت روشهای روان شناختی و به دست آوردن سلامت روانی آغاز شد .

بیان مساله :

بنابرآنچه که بیان می شود روان شناسی در انواع شغلها و رضایت و سلامت روانی خانواده حوزه فعالیت گسترده ای دارد و آن رشته ای از علوم است که مساله نیروی انسانی و دیگر جنبه های مربوط به دنیای کاررا امورد توجه قرار می دهد این توجه به رضایت و سلامت روانی خانواده در رابطه با شغل مورد نظر والدین مورد اهمیت قرار گرفته و سازگاری انسان را در جریان امرار معاش ، با عوامل و ویژگیهای محل کار با افرادی که در محیط کار دولتی و با اعضای بیشتری برخوردار هستند و افرادی که در یک محیط کار مخصوص مثل مغازه یا دفتری که به طور خصوصی است مشغول به کار هستند آیا سلامت روانی خانواده ها متفاوت است . بنابراین بدون بحث نخواهد بود اگر تعریفی را که به بعضی از روان شناسان برای روان شناسی صنعتی ارائه داده اند به روان شناسی کار اطلاق نمائیم یعنی مطالعه رفتار آدمی در هر مراحل تولید، توزیع و مصرف و توجه به سلامت روانی خانواده و اینکه کدام یک بیشتر می تواند آینده خانواده و سلامت آنها را تضمین کند و یکی از خصوصیات آدمی این است که افراد با هم متفاوتند که آدمها هم از نظر جسمانی و ظاهری با هم متفاوتند و هم از نظر ذهنی و روانی و این عوامل باعث انتخاب شغل در محیط دولتی یا آزاد می باشد که این تفاوت های فردی گاهی می تواند در سلامت روانی تأثیر بسزایی داشته باشد . (موسوی پور -1382-ص16 ).

سوال مساله

آیا بین افراد دارای شغل آزاد و شغلهای دولتی از نظر سلامت روانی خانواده ها تفاوت معنی دار وجود دارد؟

اهداف تحقیق

هدف از تحقیق حاضر بررسی سلامت روانی خانواده در بین افراد ی که والدین آنها بخصوص پدرشان دارای شغلهای آزاد و شغلهای دولتی هستند متفاوت است یا نه و اینکه آیا افرادی که سر پرست خانواده شان در مشاغل آزاد مانند فروشندگی سوپر مارکت یا لوازم خانگی دارای سلامت روانی بالاتری هستند به این علت که نوع مدیریت و کنترل کار در دست خودشان یا نه افرادی که در محیط کاری دولتی مشغول به کار هستند و از بیمه و ساعت کاری تنظیم شده از لحاظ سلامت روانی متفاوت هستند .

اهمیت و ضرورت تحقیق :

مردم گاهی از لحاظ ظاهری با هم متفاو تند این تفاوتها قابل مشاهده و از سوی دیگر افراد از سوی دیگر افراد از نظر هوش و استعداد و تواناییها و بطور کلی رفتار نیز با هم تفاوت دارند که قابل مشاهده نمی باشد . که مجموع این تفاوتها کلاً در رفتار و توانایی فرد می تواند اثر بگذارد و باعث شود که هر گاه فردی را شناختیم منتظر انتظارات معینی از او با شیم که این تفاوتها در عملکرد شغلی و تمایل آنها به شغل مورد نظر شان هم می تواند موثر باشد انساناز زمانهای قدیم به تفاوت بین افراد در انجام کار ها وظایف پی برده بوده زیرا هر کس کار یا حرفه ای را برمی گزیند که توانایی انجام آن را داشته باشد همچنین بعضی کارها فقط به افراد بخصوصی محول می کنند که امید است با انجام این پژوهشهاى انجام شده بتوان روحیه و انگیزه افراد در ابرای شناخت تمایل آنها به کار بسته و با انتخاب صحیح شغل بتوان به سلامت روانی و عمومی خانواده ها کمک کرد که انجام این پژوهشها در نهادهای خانوادگی و اجتماعی می تواند مو ثر باشد .(مقدمى پور 1383ص 24 )

متغییرهای تحقیق :

سلامت روانی – متغییر وابسته

و افرادی که دارای شغل آزاد و شغل دولتی هستند – متغییر مستقل در گروه

تعاریف عملیاتی و نظری و اثرهاو مفاهیم :

سلامت روانی : عبارتند از سازش فرد با جهان اطرافش به حداکثر امکان به طوری که با عث شادی و برداشت مفید و موثر به طور کامل شود و سلامتی روان عبارت است از اینکه فرد چه احساسی نسبت به خود ،دنیای اطراف ،محل زندگی ،اطرافیان مخصوصاً با توجه به مسولیتی که در مقابل دیگران دارد ،چگونگی سارژزش وی با در آمد خود و شناخت موقعیت مکانی و زمانی خویشتن . (شاملو 1382 ص61)

تعاریف عملیاتی سلامت روانی :عبارتند از نمره ای که آزمودنی از آزمون سلامت گلونبرگ بدست آورده است .

شغل آزاد عبارتند از شغلی است که فرد در یک محیط کوچکح و دریک شغل مثل گل فروشی و سوپر مارکت و ... مشغول به کار است . و خود باید بدنبال بیمه کاری و بازنشستگی و ... باشد و ساعت کاری را خود مشخص می کند .

شغل دولتی :عبارتند از مشاغلی است که فرد با آزمون و امتحان دادن در آن کار استخدام دولت می شود و تمام مزایایی کار و حقوق و بیمه و باز نشستگی به عهده

دو لت است و ساعات کاری بخصوصی در هر ارگانی معین شده است .

فرضیه تحقیق :

سلامت روانی در خانوادهای دارای شغل دولتی بیشتر از خانوادهای دارای شغل های آزاد می باشد .

تاریخچه بهداشت روانی در ایرانعلل افزایش و شیوع بیماریهای روانیتفاوتهای فردی در کار

بررسی نحوه گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دختر مقطع متوسطة شهرستان ابهر

که در فصل اول به طرح و بررسی مسئله اهداف و ضرورت فواید تحقیق و محدوده و حدود مطالعاتی و فرضیات و تعاریف عملیاتی، و پیشینة تحقیق پرداخته شده در فصل دوم اشارهای به نظریات بزرگان اندیشمندان در مورد اوقات فراغت پرداخته شده بر ادبیات تحقیق هم گذری اشاره شده، در فصل سوم، روش تحقیق، ابزار اندازه گیری جامعه آماری که جامعه آماری در این تحقیق 1662 نفر است

دسته بندی	علوم اجتماعی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	54 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	60

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

فهرست مطالب

عنوان

چکیده

مقدمه

فصل اول

کلیات تحقیق

بیان مسئله

اهداف تحقیق

اهمیت تحقیق و فواید تحقیق

تعریف مفاهیم

پیشرفت تحصیلی

فرضیه

پیشینة تحقیق

حدود و محدوده مطالعاتی

فصل دوم

چارچوب نظری

آراء جامعه شناسان

دیدگاههای فلسفی

آراء روانشناسان

نظریات روانشناسان در باب پیدایش فراغت

عوامل مؤثر بر گذران اوقات فراغت

کارکردهای اوقات فراغت از دیدگاه اسلام

فصل سوم

روش تحقیق

درآمد

جامعة آماری

نمونة آماری

ابزار پژوهش

روش تحلیل داده ها

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل داده ها

فصل پنجم

نتیجه گیری و پیشنهادات

پیشنهادات

منابع

ضمایم

چکیده:

تحقیقی که پیش روی شماست در رابطه با نحوه گذراندن اوقات فراغت دختران مقطع متوسطه شهرستان ابهر می باشد.

که در فصل اول به طرح و بررسی مسئله اهداف و ضرورت فواید تحقیق و محدوده و حدود مطالعاتی و فرضیات و تعاریف عملیاتی، و پیشینة تحقیق پرداخته شده در فصل دوم اشارهای به نظریات بزرگان اندیشمندان در مورد اوقات فراغت پرداخته شده بر ادبیات تحقیق هم گذری اشاره شده، در فصل سوم، روش تحقیق، ابزار اندازه گیری جامعه آماری که جامعه آماری در این تحقیق 1662 نفر است که بصورت نمونه گیری تصادفی ساده 100 نفر نمونه انتخاب شده است.

در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل 5 فرضیه زیر پرداخته شده است.

به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با پرداختن به فعالیتهای ورزشی سپری می شود.

به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با اقتصاد خانواده رابطه معناداری وجود دارد.

به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با تحصیلات پدر رابطه معنا داری وجود دارد.

به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با بعد خانوار رابطه معناداری وجود دارد.

به نظر می رسد چگونگی گذران اوقات فراغت با پیشرفت تحصیلی رابطه معناداری وجود دارد.

نتایج زیر از این تحقیق استخراج شد.بین چگونگی گذران اوقات فراغت با پرداختن به فعالیتهای ورزشی رابطه وجود دارد.

بین چگونگی گذران اوقات فراغت با اقتصاد خانواده رابطه وجود دارد.

بین چگونگی گذران اوقات فراغت با تحصیلات پدر رابطه وجود دارد.

بین چگونگی گذران اوقات فراغت بابعد خانوار زابطه وجود دارد.

بین چگونگی گذران اوقات فراغت با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد.

در نتیجه 5 فرضیه با 95% اطمینان و5% خطای تأیید شدند.

مقدمه:

اوقات فراغت را میتوان مهم ترین و دلپذیرترین اوقات آحاد بشردانست این اوقات مستعد است که برای مؤمنان لحظه های نیایش با معبود،برای عالمان دقایق تعمق و تفکر، برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد.در عین حال برای عده ای نیز اوقات این اوقات به جای فراغت ملال آورترین لحظه هاست.

با اینکه انسان از همان دوران اولیه حضورش در کره عرض1 برای تأمین مایحتاج خود به ستیز برخاست نوعی اشتغال در زندگی روزمره اش ظاهر شد اما طبیعت این اشتغال و همینطور میزان پرداختن به این اشتغال به شکلی بوده است که می توان اظهار نمود نه تنها موجب خستگی، افسردگی و دلزدگی وی نمی شود که بعضاً خود نوعی تفریح بوده است.در این دوران نیز به لحاظ ویژگی های کارو اشتغال هنوز نمی توان از فراغت به مفهومی که امروز از آن مقصود است سخن گفت زیرا کشاورزی خود کارفرما و صاحب کار خویش بوده لذا با میل و رغبت به کار می پرداخت در تمدن و یونان قدیم داستانهای فیالی و موهوم جشنهای سالانه و ماهانه انواع ورزشهای پهلوانی بازی های المپیک و نمایش نامه های تئاتر موسیقی و شعر وجود داشت.در امپراطوری روم نیز با صورتازه ای از اوقات فراغت روبرو می شویم.

در مصر نیز ورزش مهم ترین عامل گذراندن اوقات فراغت مردم تلقی می شد، به خصوص که در موقع تغییر زندگی از نحوه ابتدایی به سمت مدنیت توجه به تربیت بدنی بیشتر شد.

هر موجود زنده ای برای ادامة حیات خود با توجه به شرایط محیط و وضع جسمانی خود باید تلاش کند.از این جهت در میان موجودات انسان وضعیت پیچیده ای دارد به گونه ای که انسان به اقتضای شرایط اقلیمی نوع تولید میزان نیازها به شکلی متفاوت از موجودات زنده تلاش می کند.البته هیچ انسانی وجود ندارد که در تمام فصول به طور شبانه روزی1 کار کند یا بطور کلی کار نکند.با توجه به این واقعیت است که پدیده اوقات فراغت مطرح می شود. به عبارت دیگر وقتی انسان در طول روز ساعاتی به کار پرداخت پس از پایان کار تبعید وقت خود را به گونه ای سپری می سازد که برفی آن را برای رشد شکوفایی شخصیت خود جمعی به صورت تفریح و سرگرمی و عده ای دیگر طی این زمان به استراحت می گذرانند.

فصل اول

کلیات تحقیق

بیان مسئله:

اوقات فراغت را می توان مهمترین و دلپذیرترین اوقات آحاد بشر دانست این اوقات مستعد است که برای مؤمنان لحظه های نیایش با معبود برای عالمان دقایق تعمق و تفکر برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد.در عین حال برای عده ای نیز این اوقات به جای فراغت ملال آورترین لحظه هاست.فعالیتهای اوقات فراغت امروزه از چنان اهمیتی1 برخوردار است که حتی از آن به مثابه آیینه فرهنگ و جامعه یاد می کنند.به این معنی که چگونگی اوقات فراغت افراد یک جامعه تا حد زیادی معرف ویژگی های فرهنگ آن جامعه است و از این نظرگاه کوشش برای شناسایی چگونگی گذران اوقات فراغت دانش آموزان که به عنوان آینده سازان مملکت هستند اهمیت بسزایی دارد.

در شرایط زندگی ماشینی و افزایش ساعات فراغت ورزش را می توان به عنوان وسیله ای مطلوب برای تأمین تفریح سالم و تجدید قوای افراد جامعه و نیز حفظ سلامت جسمی و روانی آنها مورد استفاده قرار داد در زندگی امروزی از کارهای دشوار که با نیروی انسانی و با کار گرفتن دست و پا

دیگر اندام های بدن انجام می شود، خبری نیست.امروزه بیشتر کارها در مقیاس وسیع تر و کیفیتی مطلوبتر توسط ماشین انجام می شود.

از این رو نیروهایی که به این ترتیب به کار گرفته نمی شوند می توانند راههای خروجی خود را حرکت ورزش بازی جستجو کنند.در نتیجه قابلیتهای ذهنی و جسمی انسان را افزایش دهند.بدون شک برای پیشگیری از خمودگی و انحراف جوانان و غنی سازی اوقات فراغت آنان باید از ابزار ورزش استفاده نمود.این مهم خبر در سایر برنامه ریزی دقیق و حساب شده امکان پذیر نمی باشد.جامعه شناسان بر این عقیده اند که در شرایط زندگی ماشینی و افزایش ساعات فراغت ورزش را می توان بعنوان وسیله مطلوب برای تأمین تفریح سالم و تجدید قوای افراد و جامعه و نیز سلامت جسمی و روانی آنان مورد استفاده قرار داد.

فعالیتهای ورزشی یکی از فعالیتهای مهم مورد علاقه جوانان در زمان فراغت آنهاست و موجب می شود که آنان در ارضاء نیازهای خود موفق باشند، محقق در این تحقیق درصد بررسی علل عوامل نحوه گذران اوقات فراغت دختران مقطع متوسطه شهرستان ابهر با تأکید بر فعالیتهای ورزشی و علل عوامل مؤثر بر چگونگی گذران اوقات فراغت می باشد.

اهداف تحقیق

هدف کلی:

هدف از این تحقیق بررسی نحوه گذراندن اوقات فراغت دختران مقطع متوسطه دبیرستانهای شهرستان ابهر می باشد.

هدف جزئی:

1.تعیین رابطه بین اوقات فراغت دختران با اقتصاد خانواده.

2.بررسی نحوه گذراندن اوقات فراغت با فعالیتهای ورزشی و میزان امکانات مرتبط با آن.

3. توجه ویژه خانواده ها بر نحوه اوقات فراغت و غنی سازی و پربار کردن اوقات فراغت فرزندانشان لزوم توجه بیشتر مسئولین در امر مهم اوقات فراغت.

4.بدست آوردن رابطه بین نحوه گذرانن اوقات فراغت بر پیشرفت تحصیلی فرزندان.

اهمیت تحقیق و فواید تحقیق

اهمیت تحقیق:

آنچه در خصوص اهمیت چونگی گذران اوقات فراغت گفته شده چنانچه در محدودة نوجوانان و جوانان مطرح شود طبیعی است که حساسیت و اهمیتی

مضاعف پیدا می کند.با شناخت نحوه گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان هم می توان به کارکرد اوقات فراغت در تعالی روح و اندیشه نوجوانان و جوانان پی برد و هم می توان نشانه هایی از فرهنگ حاکم این قشر را شناسایی کرد.

چنانچه کارکردهای فراغت را رفع خستگی و استراحت یا تفریح و سرگرمی1 و بالاخره رشد شکفتگی شخصیت بدانیم.طبیعی است که نیاز به اوقات فراغت مربوط به قشر خاص نیست.ولی از آنجا که کشور ما در ردیف جوان ترین کشورهای دنیا می باشد.هدایت و ایجاد امکانات برای گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان می توانند در شکل گیری شخصیت آنان و سازندگی جامعه نقش به سزایی داشته باشد.گفتنی است که یکی از مشکلات پایدار جوامع فعلی فراهم آوردن وسایلی است که نیاز به فعالیتهای تفریحی سالم و کافی را تأمین می نماید.با این که فقدان وسایل تفریح به هیچ وجه علت منحصر بفرد کجروی نیست،غالباً یکی از موجبات آن محسوب می شود.

تحقیقات متعدد نشان داده است که رواج تفریحات انحرافی در بسیاری از کشورهای غربی در برفی از کشورهای در حال توسعه ناشی از نداشتن امکانات مناسب تفریحی، عدم آگاهی، نداشتن برنامه صحیح نیز اجرای سیاستهای اجتماعی و اقتصادی نادرست در این زمینه است، که موجب شده است بسیاری از نوجوانان و جوانان به سوی تفریحات ناسالم کشیده شوند.بسیاری در موارد شدید انحرافات در میان نوجوانان و جوانان نتیجه فقدان برنامه ریزی صحیح جهت گذران اوقات فراغت بوده است.از فواید اوقات فراغت می توان افزایش روحیه شادابی در بین دانش آموزان دختر دانست که موجب بالا رفتن عزت نفس و افزایش پیشرفت تحصیلی می شود.

پیشینة تحقیق:

نخستین رساله در طرفداری اوقات فراغت برای کارگران در اروپا توسط پل لامارکو سوسیالیست نوشته شد که حق تنبل بودن نام داشت در آمریکا نوراشتاین و بلن باندرسین کتاب نظریه فارغ از کار جامعه شناسی زمان فراغت را بنا نهاد.درد مستمر وی 1920 و 1930 در اروپا و آمریکا نخستین پژوهشهای درباره فراغت انجام گرفت، نخستین کنفرانس در سال 1924 دفتر بین المللی را درباره آزاد کارگران برپا کرد که 300 نماینده از 18 ملت در آن شرکت داشتند که نظر عمومی اهمیت دادن به اوقات فراغت بوده است.

اما تحقیق محمدمهدی دربارة نحوه گذران اوقات فراغت دانش آموزان منطقه بزینه رود کرد در این پروژه با بررسی پسران و دختران بر نحوة گذران اوقات فراغت کودکان و نوجوانان بزینه رود پرداخته شده محیطی که پژوهش در آن صورت گرفته مدارس روستاها بوده اینپژوهش از دانش آموزان 43 روستای تحت پوشش منطقه بزینه رود به عمل آمده و همچنین سازمان ملی جوانان تحقیق بسیار مفصلی در مورد بررسی وضعیت اوقات فراغت جوانان در زمستان 1381 انجام داده است که جای خود پروژه مفصلی است.

تحقیق طرح مهری صادقی با عنوان بررسی نحوه گذران اوقات فراغت پسران مقطع متوشطه شهرستان قیدار با تأکید بر فعالیتهای ورزشی از سری طرحهای اداره آموزش و پرورش می توان اشاره کرد که در این پروژه محقق به بررسی چگونگی گذران اوقات فراغت پسران مقطع متوسطه به زیر پرداخته است.تحقیق دیگر پایان نامه(کارشناسی ارشد) – دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکدة پرستاری و مامایی، 1377.می توان اشاره کرد.هدف آن تعیین ارتباط چگونگی گذران اوقات فراغت تابستانی میزان علاقمندی نوجوانان دختر با مشخصات فردی آنها در دبیرستنهای دخترانه منطقه 11 شهرستان می باشد، نمونه تحقیق از جامعه پژوهش شامل 800 نفر از دختران دبیرستانی می باشد که توسط نمونه گیری سیستماتیک انتخاب شده اند ابزارگردآوری داده ما پرسشنامه است که از سه بخش تشکیل شده است ، بخش اول شامل 17 سؤال در مورد مشخصات دموگرافیک واحدماست بخش دوم، شامل پنج سؤال مربوط به چگونگی گذران اوقات فراغت تابستانی نوجوانان و بخش سوم شامل 5 سؤال درباره علاقمندی نوجوانان به چگونگی گذران اوقات فراغت تابستانی می باشد.

اطلاعات کسب شده توسط آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شدند.نتایج شامل موارد زیر است نسبت دخترانی که در اوقات فراغت تابستانی خود فعالیت ورزشی، هنری، تفریحی و مطالعاتی می باشند به ترتیب 37/9 درصد 37/2 درصد 53/8 درصد و 21/7 درصد بوده است.

نحوه گذراندن اوقات فراغت دانش آموزاناوقات فراغتکارکردهای اوقات فراغت از دیدگاه اسلامپیدایش فراغت

مقایسه استرس دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه آزاد ابهر

هدف اصلی این مطالعه مقایسه استرس دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر است جامعه پژوهش حاضر را کلیه دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه ازاد اسلامی واحد ابهر تشکیل می دادند تعداد افراد مورد مطالهه در این تحقیق60 نفر که به طور تصادفی انتخاب شده اند

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	48 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	68

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

چکیده:

هدف اصلی این مطالعه مقایسه استرس دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر است. جامعه پژوهش حاضر را کلیه دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه ازاد اسلامی واحد ابهر تشکیل می دادند. تعداد افراد مورد مطالهه در این تحقیق60 نفر که به طور تصادفی انتخاب شده اند.

با اجرای پرسشنامه ای که حاوی 23 سوال است میزان استرس آزمودنیها سنجیده شد. مسئله مورد پژوهش عبارت بود از اینکه آیا بین میزان استرس دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر تفاوت معنی داری وجود دارد؟

برای تجزیه و تحلیل داده از آزمونt مستقل برای گروهها استفاده شد. نتایج نشان دا که تفاوت دو گروه در میزان استرس معنی دار بود.

تعریف عملیاتی مفاهیم و اصطلاحات:

در پژوهش حاضر میزان استرس آن چیزی است که آزمون استرس در دانشجویان بومی و غیر بومی انجام می شود.

مقدمه :

بحث در مورد استرس یا فشار روانی در طی قرون گذشته دچار تحولات و فراز و نشیبهای گوناگون شده است. اولین بار واژه استرس برای رسانیدن مفهوم فشار فیزیکی بکار برده شده و فیزیکدانان طبق فرمول ثابت کرده اند که هر چه نیروی وارد بر سطح بیشتر باشد فشار حاصله بیشتر خواهد بود و به این نتیجه رسیدند که هر چه نیرو افزایش یابد در صورتیکه سطح ثابت باشد فشار به همان نسبت افزایش می یابد با توجه به این مسئله بود که کلودبرنارد فیزیولوژیست قرن 19 خاطر نشان ساخت که قسمتهای مختلف بدن موجودات زنده بوسیله محیطی مایع مانند احاطه شده است که برای ادامه زندگی باید ثبات داشته باشد و به نظر او تمام ساختارهای فیزیولوژیک او هدفشان تنها حفظ این ثبات است. بعد او دسته کانون نظرات کلودبرنارد را گسترش داد و برای اولین بار اصطلاح فیزیکی فشار را در فیزیولوژی بکار برد بدنبال کارهای کانون، هانس سلیه(1930) تعریفی نوین و کاملا متفاوت برای فشار ارائه داد. سلیه با تاکید بر سیستم اندوکرینی معتقد است که تحت تاثیر هر عامل یا محرکی تغییرات حفاظتی سازگارکننده ایی در ارگانیسم روی می دهد به نظر هر محرک فشار زا اگر فشار کافی داشته باشد ممکن است منجر به ایجاد واکنش شود که او آنرا ((سندرم سازگاری عمومی)) نامیده است و معتقد است استرس یا فشار رواین عبارت است از مجموعه واکنش غیر اختصاصی که تحت تاثیر محرکهای گوناگون در ارگانیسم ایجاد می شود بعدا نظرگاه دیگری ارائه گردید و برای تعریف استرس سه مدل طراحی شده ارائه نمود. در اولین مدل استرس به عنوان یک محرک یا حادثه محیطی تعریف شده که فشار زیاد و بیش از حد بر ارگانیسم بوجود می آورد. در دومین مدل استرس به عنوان یک پاسخ فیزیکی و بدنی نسبت به حوادثی که تعادل را بر هم می زند تعریف شده و در سومین مدل استرس به عنوان ارزیابی شناختی تعریف شده است که منجر به درک این موضوع می شود که تقاضاها و توقعات محیطی بیشتر از توانایی ها برای مواجه با آن است. فروید معتقد است تا زمانیکه خصلت محیط تغییز نکرده است قدرتهای انطباقی می تواند تعادل بین ارگانیسم و محیط را بوجود آورند و الگوئی معمول رفتار ادامه یابد. وقتی از ضربه یا فشار صحبت می کنیم منظورمان این است که بعضی از خصوصیتهای محیط تغییر کرده است. این تغییرات باعث می شود که روش سازگاری قبلی برای انطباق با محیط جدید کافی نباشد به دنبال این تغییرات اعتماد به نفس از بین می رود و در علاقه و انگیزه برای فعالیت حاصل می شود و فرد دچار اختلال می شود. پاولف برای تبیین اثرات استرس معتقد است که وقتی بیش از تحمل سیستم عصبی باشد فروپاشی عصبی فرا می رسد در این حالت ویژگی های رفتار قبلی تغییر می کند میزان استرس که سیستم بدن می تواند تحمل کند به موجب وضع جسمی فرق می کند. اگر تحریک بیش از حد به مدت نسبتا طولانی ادامه یابد صرف نظر از نوع سیستم عصبی ما با فروپاشی سیستم عصبی روبرو می شویم.

تمام مشکلات افراد از تفکرات جادوئی و موهومی آنها سرچشمه می گیرد. در سال 1960 ریچارد هازاروس[1] مفهوم ارزیابی رابرای تبیین اثرات ناشی از استرس وارد فرایند می کند او واضع این نظریه است که دیدگاه ها پدیده ها را بوجود می آورند او معتقد است که وقتی با محرکی روبرو می شویم سه نوع واکنش نشان می دهیم یا واکنش نامربوط و بی ارتباط است یا واکنش استرس زاست که تمام مشکلات ما به خاطر واکنش های استرس زاست.

فرضیه :

مقایسه استرس دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر.

اهمیت تحقیق:

افراد جامعه کنونی بیش از پیش نسبت به استرس و پیامدهای آن هشیار شده اند. استرس عموما به عنوان بیماری عظیم معاصر و بیماری جدید تمدن در نظر رفته می شود و بطور فزاینده ای فرض شده که استرس ما را به سمت آسیب پذیری بیشتر اختلالات روانی و جسمی هدایت می کند.

رویدادهای مختلفی از قبیل تولد فرزند، از دست دادن یکی از والدین به علت مرگ یا طلاق، خروج فرزندان از کانون خانواده، بیکاری، مشکلات اقتصادی و... منجر به استرس می شوند و کنش روی فرد را در قلمرو اجتماعی ، روانی ، جسمی ، تحصیلی و خانوادگی تحت تاثیر قرار می دهند.

هر شخص در طول زندگی خود به درجات در معرض موفقیت های استرس زای بالقوه قرار می گیرد. اما اعتقاد به اینکه فرد می تواند بر حوادث استرس زا تسلط داشته باشد کمک می کند به فرد که رویارویی خویش را تعیین کند و برمحیط خویش تاثیر گذار باشد و نتایج مورد علاقه را فراهم کند می تواند عامل مهمی در تعدیل و کاهش استرس باشد تا افراد بتوانند موثرتر و کارآمدتر عمل نمایند بنابراین با توجه به اهمیت مساله میزان استرس بین دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر مورد مقایسه قرار گرفت.

هدف تحقیق:

آنچه مربوط به هدف این پژوهش می باشد مقایسه استرس دانشجویان بومی و غیر بومی است و تبیین و شناسایی این نکته که افراد در برابر موقعیتهای استرس زاد دستخوش تغییر می شوند یا خیر و چون دانشجویان اکثر جامعه دانشگاهی را تشکیل می دهند نتایج این تحقیق می تواند در جهت آگاه ساختن افراد ذیصلاح جهت برطرف کردن مسائل و مشکلات آنان باشد که موجب پیدایش و یا افزایش استرس در دانشجویان می شوند.

فرضیه های تحقیق:

بین میزان استرس دانشجویان بومی و دانشجویان غیر بومی تفاوت معنی دار وجود دارد.

تعریف عملیاتی اصطلاحات:

دانشجویان بومی: منظور افرادی هستند که محل تحصیل آنها در محل سکونتشان است و حداقل 4 سال سکونت دارند.

دانشجویان غیر بومی: منظور افرادی هستند که محل تحصیل آنها با محل سکونتشان متفادت است.

تعریف نظری استرس :

استرس به معنی فشار و تنش است و به حالتی که انسان در برابر موقعیت های ناخوشایند از خود بروز می دهد گفته می شود. به بیان دیگر وقتی فرد با محرکهای غیر معمول روبرو می شود سعی می کند خود را با موقعیتهای غیر عادی سازگار کرده و انطباق دهد، واکنش جسمی و روانی حاصل از تلاش را استرس می گویند.

تعریف استرس:

اصطلاح استرس از زبان انگلیسی گرفته شده است و معادل دقیق آن در فارسی کلمه فشار است که البته تضادی وسیع و طیف گسترده آن را نمی رساند.

این اصطلاح حداقل از قرن پانزدهم در زبان انگلیسی مورد استفاده قرار گرفته است در این زبان کلمه استرس را به معنای فشار یا کشش فیزیکی بکار مکی بردند. تا قرن هفدهم کاربرد آن در حوزه های مهندسی و معماری تعیم یافته و از آن پس این کلمه در مفهوم سختی و فلاکت در مورد انسان نیز مورد استفاده قرار گرفت. به عبارت دیگر فشار وارده بر فرد جایگزین فشار وارده بر شی شده بود در اوایل قرن بیستم سلیه و بعضی دیگر استرس را در ارتباط با اختلال روان تنی و بعنوان یک عامل بیماریهای جسمی و روانی مطرح نمودند(بلورچی،1367)

بعدا در سال 1930 هانس سلیه تمایز بین علت اختلالات بدنی و اثرات آن را مطرح نموده و علل یا محرک های خارجی را تحت عنوان عامل استرس و حالت عدم تعادل بدن را تحت عنوان استرس معرفی کرد( بلورچی، 1367) برای شناسائی بیشتر واژه استرس باید به تاریخچه آن برگردیم. یعنی زمانیکه این واژه برای رسانیدن مفهوم فشار فیزیکی بکار برده می شد فیزیکدانان طبق فرمول ثابت می کنند هر چه نیروی وارده بر سطح بیشتر فشار حاصله بیشتر خواهد بود. P یا فشار و واحد آن پاسکالF یا نیرو و واحد آن نیوتن و A یا سطح واحد آن متر می باشد. حال اگر یک نیوتن نیرو بر روی یک متر مربع سطح وارد کنیم یک پاسکال فشار خواهیم داشت. هر چه نیرو افزایش یابد در صورتیکه سطح ثابت باشد فشار به همان نسبت افزایش می یابد. با توجه به این مسئله کلودبرنارد فیزیولوژیست قرن 19 خاطر نشان می سازد که قسمت های مختلف بدن موجودات زنده بوسیله محیطی مایع مانند خون احاطه شده که برای ادامه زندگی باید بطور مستمر وجود ثبات داشته باشد به نظر او هدف تمام ساختارهای فیزیولوژیک تنها حفظ این ثبات اسن.( فونتانو1990)

این نظرات بوسیله والتر کانون گسترش یافت و او برای اولین بار اصطلاح فیزیکی فشار را در فیزیولوژی بکار برد. او معتقد است یک دسته شبکه عصبی اکثر اعضای بدن را به هم مرتبط می کند که هنگام فشار، واکنش موجود زنده مجموعه کوششی است برای تضمین بقای بدن با توجه به اصل جنگ و گریز( دیوید فونتانو،1990)

هانس سلیه 1930 تعریفی نوین و کاملا متفاوت برای فشار ارائه داد. سلیه با تاکید بر سیستم آندورکینی بر این نظر است که تحت تاثیر هر عامل و یا محرکی تغییرات حفاظتی و سازگار کننده ائی در ارگانیسم روی می دهد. به نظر وی هر محرک فشار را اگر فشار کافی داشته باشد ممکن است منجر به ایجاد واکنش که او آنرا سندرم سازگاری عمومی نامیده است بشود. ( دیوید فونتانو،1990)

خصوصیات این سندرم عبارتست از ازدیاد ترشحات هورمونهای بخش قشری فوق کلیه بر اثر تحریکات غده هیپوفیز مغز که موجب واکنشهای فیزیولوژیکی می شود. سلیه به هنگام طرح تاریخی این موضوع چنین می گوید: استرس عبارتست از مجموعه واکنش غیر اختصاصی که تحت تاثیر محرکهای گوناگون در ارگانیسم ایجاد می شود.( دیوید فونتانو،1990)

بر خلاف تصورات ایجاد شده بود و باید گفت که سلیه نیز ابتدا چنین تصور می گردد استرس تنها تحت تاثیر عوامل زیان آور روی ارگانیسم ایجاد نمی شود.

سلیه می گوید: هر چیز خوشایند یا ناخوشایند باعث استرس می شود یک ضربه درد آور به همان میزان می تواند علت یک استرس گردد که یک بوسه صمیمانه ( دیوید فونتانو،1990)

سلیه (1990) معتقد است که استرس از نظر ماهیت اختصاصی اما منشا غیر اختصاصی دارد . اختصاصی بودن ماهیت آن یعنی اینکه دارای تغییرات قالبی و کلیشه ائی یکسان و ویژه ائی است که مهمترین آن عبارتند از واکنش غذه قشری فوق کلیوی، بخش پیشین هیپوفیز، کاهش میزان ائوزینومیل در خون و رشد فرایندهای زخمی در دستگاه گوارش، اما غیز اختصاصی بودن ان از ان نشر است که استرس بر اثر محرک های گوناگون بوجود می آید. تظاهر بالینی وضعیت استرس را سندرم سازگاری عمومی نام گذاری شده دارای سه مرحله است( دیوید فونتانو،1990)

الف) واکنش هشدار دهنده

ب) مرحله مقاومت

ج) مرحله تحلیل و واماندگی

مرحله هشدار یا بحرانی شامل دو بخش است:

- بخش شوک

- بخش ضد شوک

در صورت ارائه استرسور بسیار قوی ممکن است ارگانیسم در مرحله هشدار یا بحرانی دچار مرگ شود اگر این حالت اتفاق نیفتد تحت تاثیر محرک فوق فعالیت بخش پیشین هیپوفیز افزایش پیدا کرده و در نتیجه آن فعالیت بخش قشری غده فوق کلیه شدت می یابد هورمون گلوکور کورتیکوئید آزاد می شود این هورمونها در واقع ضد حساسیت و ضد هیجانی هستند.

سلیه این موارد را عوامل سازگار کننده می داند زیرا وجود شان به ارگانیسم امکان می دهد تا تاثیر مخرب مرگهای گوناگون داخلی و خارجی را خنثی کند واکنش هورمون هیپوفیز و غدد فوق کلیه این امکان را به ارگانیسم می دهد که به مرحله افزایش مقاومت منتقل شود در این مرحله اگر سازگاری ایجاد شد تاثیر محرک وارده خنثی می شود و اگر شدت محرک مانع از ایجاد سازگاری شود مرحله دیگری که نشان بارز آن تحلیل رفتن نیروهای دفاعی ارگانیسم و حتی مرگ است در این مرحله بینش حساسیت متقابل نیز ایجاد می شود که در آن حساسیت ارگانیسم نسبت به تاثیر محرک دیگر زیاد می شود.( دیوید فونتانو،1990)

نظرگاه دیگری که راجع به استرس ارائه شده است این است که برای تعریف استرس سه مدل طراحی شده را ارائه می نماید. در اولین استرس به عنوان یک محرکبا حادثه محیطی تعریف می شود. که رفتار و بیش از حدی را برای ارگانیسم بوجود می آورد. در دومین مدل استرس زا به عنوان یک پاسخ فیزیکی و بدنی نسبت به حوادثی که تعادل و آرامش ما را بر هم می زند تعرف می کند در سومین مدل استرس را به عنوان ارزیابی شناختی تعریف شده است که منجر به درک این موضوع می شود که تقاضا و توقعات محیطی بیشتر از توانایی ما برای مواجهه با آنها نیست( دیوید فونتانو،1990)

بر مبنای این تعاریف است که دو مدل استرس ارائه شده است که هر کدام سعی می کنند چگونگی بوجود آمدن اثرات استرس را تبیین کند این مدل ها مکمل یکدیگرن و ما را در یکدتصویر کامل از چگونگی جریان استرس کمک می کند.

مدل تحریک بیش از حد

وقتی که ما می گوییم فشار زیاد، سرو صدا، شلوغی و... استرس زا هستند در واقع معتقدیم که استرس ذاتاً یک محرک و یا تحریک است گاهی اوقات این عوامل به عنوان استرسور مطرح می شوند که باز هم منظور این است که این محرکات بطور ذاتی و خودکار بیش از توانائی و استعداد ما برای مواجهه با آنها هستند. انسان در دریافت اطلاعات و محرکات محیطی محدودیت خاصی دارد یعنی مقدار اطلاعاتی را که در زمان کوتاهی می توانیم آنرا به جریان بیاندازیم محدود است ما در برخورد با تهدیدهای محیطی تعبیر و تفسیر اطلاعات جدید و مقاومت در برابر پریشانی و آشفتگی و تصمیم گیری درباره چگونگی دعمل تمام انرژی ذهنی و شناختی خود را صرف می کنیم حال اگر نیازها و تقاضاهای ادامه یابد خستگی جای آن را می گیرد و خستگی به نوبه خود توانایی ما را در عمل نسبت به اطلاعات جدید کاهش می دهد و اگر نیازها همچنان ادامه یابند دقیقاً استرس زا خواهند شد و در آن صورت نسبت به محرکات حساس شده و نمی توانیم بطور واضح و آشکار فکر کنیم البته در انسان محرکهای بیش از حد توان بطور خودکار و اتوماتیک منجر به پاسخ می شود بنابراین استرس به عنوان محرک مطرح می شود( لئومکه برگ. 1982).

ارزیابی شناختی

مدل دومی که راجع به تعریف استرس ارائه شده است چنین فرض می کند که یک موقعیت استرس زا به تنهایی نمی تواند برانگیزاننده باشد مگر اینکه ما را به عنوان یک محرک نامناسب ادراک کنیم یعنی اینکه معتقد شویم که نیازهای محیط بیش از منابع و توانایی برای مواجهه با آنها هستند گر چه محیط تعیین کننده پاسخ استرس ما است اما به تنهایی کافی نیست بلکه استرسهای محیطی از یک فیلتر با دید شناختی عبور می کنند بطوریکه تفکرات ما درباره خودمان در واقع تعیین کننده پاسخ اصلی ماست عوامل زیادی در ادراک یک حادثه بعنوان استرس زا موثر که دو تا از مهمترین آنها توانایی در پیش بینی و کنترل آنچه اتفاق می افتد می باشد عدم توانایی در پیش بینی و یا فقدان کنترل دو عامل مهمی هستند که ما را به تجزیه و تحلیل یک حادثه به عنوان ایتری زا راهنمایی می کند.(لئومکه برگ)

مقایسه استرس دانشجویان بومی و غیر بومیاسترسبرانگیختگی استرسورها

توانایی خواندن و نوشتن

توفیق بزرگی برای مراکز فرهنگی آسیا اقیانوسیه یونسکو(Accu)ودفتر منطقه ای آسیا واقیانوسیه یونسکو(PROAP)است که راهنمایی برای تهیه مواد یادگیری بزرگسالان در سطح محلی تهیه نموده اند این راهنما یک راهنمایی برای تهیّه مواد یادگیری بزرگسالان در سطح محلی تهیّه نموده اند این راهنما یک راهنمای ساده وراهبردی برای همۀ برنامه ریزان مواد یادگیری به ویژه در حوزۀآ

دسته بندی	علوم انسانی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	34 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	60

دریافت فایل

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

تمام فایل ها

مقدمه

توفیق بزرگی برای مراکز فرهنگی آسیا /اقیانوسیه یونسکو(Accu)ودفتر منطقه ای آسیا واقیانوسیه یونسکو(PROAP)است که راهنمایی برای تهیه مواد یادگیری بزرگسالان در سطح محلی تهیه نموده اند این راهنما یک راهنمایی برای تهیّه مواد یادگیری بزرگسالان در سطح محلی تهیّه نموده اند این راهنما یک راهنمای ساده وراهبردی برای همۀ برنامه ریزان مواد یادگیری به ویژه در حوزۀآموزش مداوم بزرگسالان است.

مسألۀ بی سوادی یکی از مهمترین مسائل جامعۀ بشری مخصوصاًکشورهای جهان سوّم است.اهمیّت این مسأله از این روست که بی سوادی وحتی کم سوادی خود ریشه بسیاری از مسائل دیگر،ازجمله مسائل اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی وسیاسی جوامع می باشد.به این دلیل است که گسترش آموزش وپرورش وکاهش درصد بی سوادی یکی از شاخص های مهّم پیشرفت محسوب می شود.

زیرا اگر محور اصلی ما در پیشرفت وتوسعه ،رشدوتعالی انسانها باشد،اولّین اقدام ،مجهز ساختن آنها به مهارتهایی است که بتوانند به بهترین شکل با یکدیگر ارتباط برقرار کنند وخود را برای ایفای نقش سازنده واصیل در جامعه آماده نمایند.از این رو تعلیم وتربیت وزیر بنای آن یعنی بی سوادی یکی از راههای مهمّ محسوب می شود.

تجربه های گوناگونی که از برنامه های سواد آموزی در سطح جهانی وکشوری بدست آ»ده نشان می دهد که هر گاه سواد پایه تداوم نیابد وتقویت نشود ،بازگشت به بی سوادی را به دنبال خواهد داشت.فراگیران طرح ملّی جلساتی گرد هم آمده مبادرت به مطالعه کتاب ها وکسب مهارتهای کاربردی می نمایند.

امیدوارم روزی برسد که جوامع بتوانند کلیه استعدادهای نیروی انسانی خود را شکوفا ساخته وبه نحو مطلوبی از آن ها بهره برداری نمایند.

ضرورت واهمیت تحقیق

امروز سهم بسیار مهمّی از بودجه دولت ها در کشورهای در حال توسعه است که صرف امور تحقیقات می شود تحقیقات آموزشی وتبلیغات آموزشی در این میان از اهمیّت فراوان برخوردار است که امروزه آموزش وپرورش هزینه زیادی را برای از بین بردن بی سوادی متقبل می شود.سواد آموزی مقوله ای است که جنبه سیاسی دارد،جدا از راهبرد تدریجی «آموزش وپرورش عمومی ابتدایی»چند نمونه تاریخی از طرح های «ضربتی»نیز در زمینه سواد آموزی بزرگسالان وجود دارد.

هدف تحقیق

توانایی خواندن ونوشتن است که جوامع را با گذشته،حال وآینده پیوند می دهد وموجبات ثبت وضبط تجربیات وعلوم وفنون را فراهم می کند ودر نهایت موجب شکوفایی انسان می شود.هدف جلوگیری از بازگشت به بی سوادی ورواج فرهنگ مطالعه از طریق خود آموزی است وهدف ما از این تحقیق معرفی نهضت سواد آموزی وفعالیت های که انجام می دهد وسال تأسیس آن به پژوهندگان معرفی نمائیم.

اهداف کلی مقطعی ـــ مصلحتی که بیشتر در جاهایی وجود دارند که برای سواد آموزی اولویت کمی قائلند ،لکن به سبب درخواست عمومی وفشارهای بین المللی اقدام به تدارک آن می کنند.

تاریخچه

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی در بهمن ماه 1357فصل جدیدی در تاریخ سواد آموزی ایران گشوده شد.بعد از گذشت تقریبی یک سال از تأسیس جمهوری اسلامی در ایران وبا توجه به شکست ها وضعف های سازمان های سواد آموزی گذشته وبا برنامه هایی که توسط آنها به اجرا در آمده بود واز توفیق ناچیزی برخوردار بود در 7 دی ماه 1358 به فرمان امام خمینی (ره)وبر اساس مصوبه شورای انقلاب اسلامی سازمان جدیدی تحت عنوان نهضت سواد آموزی تشکیل شده در نخستین اساسنامه نهضت سواد آموزی آمده است:

«به منظور تحقق بخشیدن به اصل سی ام وبند 3از اصل سوّم قانون اساسی جمهوری اسلامی در زمینه ازوم تعلیم آموزش در میان همۀ افراد جامعه ونظر به فرمان تاریخی امام در زمینه بسیج عمومی برای ریشه کن کردن بی سوادی وگسترش تعلیم وتربیت به همۀ شهرها وروستاها وتأکید بر اینکه همۀکشوررا به یک مدرسه تبدیل کنیم،سازمان نهضت سواد آموزی تشکیل می شود.»

پیش گفتار

آن قدر که بشر از قلمهای صحیح نفع برده از چیز دیگری نفع نبرده است.

«امام خمینی(ره)»

آموزش بزرگسالان به عنوان شاخه ای از علوم تربیتی امروزه رشد وتوسعۀ بیشتری پیدا کرده واهمیّتی را که بایستی به این شاخه از علوم تربیتی داده می شد ،کسب کرده است.سواد آموزی نیز که بخش عمده ای از مباحث آموزش بزرگسالان را به خود اختصاص داده ویکی از معضلات کشورهای در حال رشد به شمار میرود،از اهمّیت ضرورت خاصّی برخوردار شده است.اکنون که انقلاب اسلامی ایران با رهبریهای راهیانۀ امام فقیدمان (ره)پس از پشت سر گذاشتن آزمایشات سخت وخنثی کردن توطئه های دشمنان ،درصدد ریشه کن کردن جهل وبی سوادی به عنوان پایه ومایۀ اصلی استقلال فرهنگی وتوسعه اجتماعی بر آمده است،می رود که گامهای ارزنده ای در این راه بردارد.

از آنجا که ضرورت توجه به وضع یادگیری بزرگسالان وتفاوت آن با خرد سالان مورد توجه مسئولان نهضت سواد آموزی قرار گرفته است وتوجه به این ضرورت تنها از طریق آموزش صحیح ودر خور این وظیفۀ خطیر آموزشیاری صورت عملی به خود می گیرد،دفتر تحقیق وتألیف برحسب وظیفۀ ومسئولیتی که به عهده دارد در جهت نیل به این هدف ارزنده وتحقق آرمان های امام راحلمان تصمیم به تدوین یک مجموعۀدرسی،تحت عنوان«اصول وفنون آموزشیاری»به منظور تربیت آموزشیاران،این برادران وخواهران تلاشگر وفداکاری که عهده دار وظیفۀ سنگین آموزش سواد به بزرگسالان هستند گرفت تا بتوانند با کسب مهارت ها ومعلومات اساسی در مورد آموزش بزرگسالان ،مسئولیت سنگین خود را به درایت وآگاهی بیشتر ایفا نمایند.

برای این منظور دفتر تحقیق وتألیف نهضت سواد آموزی با همکاریهای ارزندۀجمعی از اساتید دانشگاهها برنامه ریزی این سری متون درسی را آغاز کرد وکتاب حاضر اولین بخش از مجموعه فوق است که تحت عنوان شناخت بزرگسالان وروشهای سوادآموزی تقدیم آموزشیاران عزیز وسایر دست اندرکاران مسائل آموزشی بزرگسالان می گردد.

امید است با مطالعه وعمل به توصیه های آن بتوانند در راه این جهاد مقّدس موفق ومشمول عنایات الهی شوند.

فصل اول

تعریف ومفهوم سواد

همان طور که می دانید در گذشته های نه چندان دور ،تعلیم وتربیت در اغلب ممالک طبقاتی ودر انحصار اعیان واشراف بوده است.آنان به تناسب وضعیت طبقاتی ودوری ونزدیکی به هیأت حاکمه از سطوح مختلف آموزشی از ابتدائی تا عالی بهره مند می شودحتی تحصیل در رشته هائی فلسفه وادبیات وهنر وتاریخ در انحصار کامل اشراف زادگان بوده است.

به هر حال تعابیر وتفاسیر مربوط به بی سوادی وباسوادی از دو دیدگاه ونگرش ریشه می گیرد.

دیدگاه اوّل:

همان دیدگاه سنتی است که منظور از سواد توانائی خواندن،نوشتن وحساب کردن یعنی همان سه مهارت اصلی می داند .

دیدگاه دوّم:

دیدگاه جدید ونوینی است که در آن منظور از سواد ،توانائی آمادگی افراد برای مشارکت در سرنوشت خود وپیشرفت وتوسعه جامعه ارزیابی می شود.

«سواد عبارتست از توانائی خواندن ونوشتن یک برنامۀ ساده به هر زبانی که شخص تکلم می کند»

باسواد کسی است که مطالبی را که می خواند درک کند وبتواند وقایع سادۀ زندگی روزانۀخود را بنویسد کسی که فقط خواندن بداند شبیه با سواد ونیمه باسواد است.

با سواد کسی است که مطالبی را که می خواند درک کند وبتواند وقایع سادۀ زندگی روزانۀخودرا بنویسد کسی که فقط خواندن بداند باسواد ونیمه باسواد است.

به عبارت دیگر در دیدگاه جدید،سوادآموزی اهداف دیگری به جز خواندن ونوشتن را تعقیب می کند. یعنی آموزش سواد همۀابعاد زندگی فرد را شامل می شود وبر تمام شئونات زندگی او تأثیر می گذارد[1] .

نحوه تأسیس نهضت

1ـ تعلیمات اکابر :

اولین سازمانی که به طور رسمی برای با سواد کردن بزرگسالان در ایران تأسیس شد اداره تعلیمات اکابر بود. این اداره از سال 1315 شروع به کار نمود وبر طبق قانون مؤظف شد که در تمام مدارس روزانه ،کلاسهای شبانه ،مخصوص با سواد کردن بزرگسالان دایر کند ادارۀ تعلیمات اکابر یکی از ادارات از ادارات وزارت معارف محسوب می شود که رئیس ان از طرف وزیر معارف انتصاب می شد.فعالیت کلاسهای اکابر شهریور ماه سال 1320یعنی تا زمان سقوط رضاخان ادامه داشت ودر این تاریخ کلاسها منحل شدند.

2ـآموزش سالمندان :

در سال 1322 کلاسهای سواد آموزی بزرگسالان تحت عنوان در آموزش سالمندان ،کار خودرا آغاز نمود این کلاسها وابسته به وزارت آموزش وپرورش بود. در فاصله 1320-1335براداشت تازه ای از آموزش بزرگسالان تحت عنوان تعلیمات اساسی در جهان مورد توجه قرار گرفت.دولت ایران درسال 1323 تصمیم گرفت این برنامه را مستقلاًاجرا کند .برنامه تعلیماتی اساسی با توجه به هزینه سنگینی که در برداشت در سال 1330 متوقف شد،وادارۀ آن به «بنگاه عمران » وزرات کشور محول شد.در این ضمن «بنیاد خاور نزدیک »با استفاده از این فلسفه ،از سال 1328 فعالیت های خود را در منطقه ورامین آغاز کرد.

3ـ آموزش بزرگسالان :

آموزش بزرگسالان سومین سازمان رسمی وابسته به دولت بود که مسئولیت سواد آموزی بزرگسالان در ایران به عهده گرفت. فعالیت کلاس های آموزش بزرگسالان در سال 1335 با استفاده از تجارب گذشته سر گرفته شد.کلا س های « آموزش بزرگسالان»تا سال 1345 به کار خود ادامه داد.

4ـ سپاه دانش:

از این رو 1341 طرح سپاه دانش به اجرا در آمد .در آن زمان حدود 68در صد جمعیت ایران روستا نشین بودند ونسبت به بی سوادی در میان بزرگسالان ،بخصوص در مناطق دور افتاده ،گاه از 95 درصد نیز تجاوز می کرد.به این ترتیب مقرر شد بخشی از جوانان دیپلمه در دوره سربازی خود با سواد کردن بیسوادانی در روستاها بپردازند.

5ـکمیته ملّی بیکار جهانی بابیسوادی :

دو سال پس از تشکیل شپاه دانش یعنی در سال 1343 ،کمیته ملّی بیکار جهانی بابیسوادی تشکیل شد تا به امر سوادآموزی بزرگسالان بپردازند.

به موجب اولین اساسنامه کمیته ملّی پیکار جهانی با بیسوادی مصوب سال 1343 ،وظایف واختیارات این کمیته به شرح ذیل تعیین شد:

1.تشکیل کمیته های محلی پیکار با بیسوادی

2. تهیه طرح های لازم برای تعمیم سواد در کشور واجرای آن ها راساًیا توسط سازمانهای دیگر

6ـجهاد ملّی سواد آموزی:

در سال 1354 با توجه به کمبودها ونارساییها وعدم توفیق برنامه های سواد آموزی واهمیّت مسأله بار دیگر موضوع سواد آموزی در جامعه مطرح شد.این بار فعالیت های سواد آموزی در قالب فریبنده مطرح شد.هدف این طرح که از سال 1355 به اجرا در آمد، ریشه کن ساختن بیسوادی طی 11 سال یعنی تا سال 1366 در ایران بود.

7ـ نهضت سواد آموزی :

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی در بهمن ماه 1357 فصل جدیدی در تاریخ سواد آموزی ایران گشوده شد . هدف نهضت سواد آموزی از بین بردن بیسوادی در کشور است . به طوریکه حداکثر تا 3 سال دیگر بتوان میزان با سواد را از مرز 90 درصد بالا برد . بر اساس این طرح لازم بود هر سال حداقل 3 میلیون نفر افراد بی سواد با سواد شوند[2] .

تشکیل سازمان نهضت سواد آموزی

پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی که به حق باید آن را یک انقلاب فرهنگی عظیم داشت مسئله محو پدیدۀ شوم بی سوادی مورد توجه اندیشمندان ورهبران ارشد سیاسی کشور قرار گرفت.در رأس این دانشمندان ،حکیم وفرازنه حضرت امام خمینی (ره)قرار داشت که با پیام تا ریخی خود در هفتم دی ماه در سال 1358فرمان مبارزۀ ضربتی با بی سوادی صادر فرمود.به دنبال صدور فرمان رهبر کبیر انقلاب ،سازمان نهضت سواد آموزی به صورت کاملاً مستقل تأسیس شد در اغاز از همکاری وامکانات سایر نهاده ها وسازمان ها وادارات دولتی استفاده می کرد. از سال 1361 به تصویب مجلس شورای اسلامی ،این سازمان به وزرات آموزش وپرورش پیوست واساسنامه آن در سال 1363 به تصویب رسید[3].

اساسنامه سازمان نهضت سواد آموزی

ماده 1- نهضت سواد آموزی سازمانی است وابسته آموزش وپرورش که به منظور ریشه ساختن بی سوادی با توجه به ماده«8»انجام وظیفه می نماید.

ماده 2ـ سازمان دارای رئیس است که به عنوان معاون وزیر آموزش وپرورش ورئیس سازمان انجام وظیفه می کند.

ماده 3ـ نظارت بر حسن اجرای امور وانطباق فعالیت های انطباق فعالیت های سازمانی جامعه از این اصیل اسلام به عهدۀ نماینده مقام معظم رهبری «در صورت تعیین از طرف ایشان »خواهد بود.[4]

وظایف نهضت سوادآموزی اساسنامه به شرح زیر است

الف)آموزش بزرگسالان در خواندن ونوشتن وآموختن حساب

ب)تهیه کتب لازم وتدوین برنامه وتهیه مواد آموزشی وکمک آموزش منطبق با فرهنگ اسلامی

ج)گزینش اعضاءوتربیت آنان در زمینه های عقیدتی ، آموزش وتعلیم مهارت های لازم

د)ایجاد اشتیاق در مردم از راههای مادی ومعنوی برای شرکت در کلاس های سواد آموزی وتشویق اعضاءآموزشیاران وبیسوادان.

توانایی خواندن و نوشتنخواندن و نوشتننهضت سواد آموزیتعریف ومفهوم سواد